Trạm gốc di động, máy phát thanh, truyền hình, trạm mặt đất vệ tinh hay thiết bị vô tuyến hàng không đều dùng chung phổ tần với các hệ thống vô tuyến của quân đội và công an. Đài dân sự do Bộ Khoa học và Công nghệ cấp phép, còn đài quân sự và đài an ninh do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an cho phép sử dụng. Khi đài bên này gây nhiễu cho đài bên kia, phải có cơ quan tìm ra nguồn nhiễu, xác định trách nhiệm và yêu cầu dừng phát. Từ năm 2013, việc này được thực hiện theo một thông tư liên tịch của ba bộ.
Ngày 10/11/2026, văn bản đó được thay bằng một văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký thay Thủ tướng Quyết định 52/2026/QĐ-TTg quy định cơ chế phối hợp xử lý nhiễu có hại giữa đài vô tuyến điện phục vụ kinh tế - xã hội với đài vô tuyến điện phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh. Quyết định được ban hành theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ tại Tờ trình 211/TTr-KHCN ngày 31/10/2026. Bản ký được đăng trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ ngay chiều hôm đó, và Báo Chính phủ đưa tin lúc 16 giờ 01 cùng ngày.
Thông tin chính về văn bản
- Số hiệu: 52/2026/QĐ-TTg, quyết định quy phạm pháp luật của Thủ tướng Chính phủ
- Ngày ký: 10/11/2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký
- Căn cứ: Luật Tổ chức Chính phủ 63/2025/QH15 và Luật Tần số vô tuyến điện 42/2009/QH12, được sửa đổi, bổ sung bởi các Luật 09/2022/QH15, 24/2023/QH15 và 84/2025/QH15
- Hiệu lực: từ 1/1/2027
- Bố cục: 5 chương, 21 điều, kèm một phụ lục là Mẫu đề nghị phối hợp xử lý nhiễu có hại
- Thay thế: Thông tư liên tịch 10/2013/TTLT-BTTTT-BQP-BCA ngày 9/5/2013 (có hiệu lực từ 28/6/2013), hết hiệu lực từ 1/1/2027
Ai tiếp nhận thông báo nhiễu
Quyết định phân biệt ba loại đài. Đài dân sự là đài được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép sử dụng tần số. Đài quân sự do Bộ Quốc phòng cho phép sử dụng. Đài an ninh do Bộ Công an cho phép sử dụng. Mỗi bộ có một cơ quan đầu mối tiếp nhận thông báo nhiễu cho đài thuộc phạm vi quản lý của mình (Điều 12):
- cơ quan quản lý chuyên ngành tần số của Bộ Khoa học và Công nghệ, đối với đài dân sự và đài sử dụng tần số để phát triển kinh tế kết hợp với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh (được cấp phép theo điểm d khoản 4 Điều 18 Luật Tần số vô tuyến điện);
- cơ quan đầu mối của Bộ Quốc phòng, đối với đài quân sự;
- cơ quan đầu mối của Bộ Công an, đối với đài an ninh.
Thông tư liên tịch năm 2013 nêu đích danh ba cơ quan: Cục Tần số vô tuyến điện, Binh chủng Thông tin liên lạc và Cục Kỹ thuật Nghiệp vụ I thuộc Tổng cục An ninh I. Quyết định mới chỉ xác định cơ quan đầu mối theo chức năng. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Bộ trưởng Bộ Công an tự chỉ định cơ quan đầu mối của bộ mình theo điểm đ khoản 1 Điều 46 Luật Tần số vô tuyến điện. Ba bộ phải thông báo cho nhau về cơ quan đầu mối trong 05 ngày làm việc kể từ ngày Quyết định có hiệu lực, và thông báo lại mỗi khi có thay đổi (Điều 5). Cách quy định này phù hợp với bộ máy sau sắp xếp năm 2025, khi Bộ Thông tin và Truyền thông (chữ “BTTTT” trong số hiệu thông tư cũ) đã hợp nhất vào Bộ Khoa học và Công nghệ.
Khi chưa xác định được nguồn gây nhiễu, cơ quan đầu mối đã tiếp nhận thông báo chủ trì, phối hợp với hai bộ còn lại để kiểm soát, xác minh. Nếu đài gây nhiễu thuộc phạm vi quản lý của bộ khác, cơ quan đầu mối gửi văn bản đề nghị phối hợp theo mẫu tại Phụ lục. Bộ quản lý đài gây nhiễu chủ trì xử lý, từ yêu cầu sửa chữa, cải thiện tính năng cho đến buộc dừng hoạt động (Điều 13). Sau khi xử lý xong, bộ đó phải thông báo kết quả trong 05 ngày làm việc.
Các mốc thời gian mới
Điều 15 là nơi thay đổi rõ nhất:
| Thông tư liên tịch 10/2013 | Quyết định 52/2026 | |
|---|---|---|
| Phản ứng ban đầu | Không quy định riêng | Không quá 24 giờ đối với đài dùng tần số cấp cứu, an toàn, tìm kiếm, cứu nạn, đài quốc phòng, an ninh, hệ thống thông tin liên lạc đặc biệt phục vụ cơ quan Đảng, Nhà nước, và hệ thống phát thanh, truyền hình quốc gia; không quá 72 giờ với các trường hợp khác |
| Thời gian xử lý | Tối đa 20 ngày kể từ khi nhận đề nghị | Quá 20 ngày làm việc mà chưa xử lý xong, cơ quan chủ trì phải thông báo bằng văn bản, nêu nguyên nhân, biện pháp đang thực hiện và thời gian dự kiến hoàn thành |
| Báo cáo lên cấp trên | Quá 40 ngày mà đài gây nhiễu chưa khắc phục: lập hồ sơ gửi Tiểu ban Phối hợp kiểm soát - Xử lý can nhiễu để báo cáo Ủy ban Tần số vô tuyến điện | Quá 40 ngày: lập hồ sơ báo cáo thẳng Ủy ban Tần số vô tuyến điện xem xét, chỉ đạo |
Việc chuyển mốc 20 ngày từ ngày lịch sang ngày làm việc cho cơ quan chủ trì thêm chút thời gian trên giấy tờ. Ngược lại, thời gian phản ứng 24 giờ và 72 giờ buộc vụ việc phải được tiếp nhận ngay, dù xử lý dứt điểm có thể mất lâu hơn.
Phòng ngừa, quyền ưu tiên và bảo vệ bí mật
Thông tư liên tịch năm 2013 chỉ quy định trình tự xử lý sau khi nhiễu đã xảy ra. Quyết định 52 có thêm một chương riêng về phòng ngừa nhiễu có hại (Chương II). Mọi đài phải dùng đúng băng tần, kênh tần số và điều kiện ghi trong giấy phép hoặc văn bản chấp thuận. Thiết bị phải đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc về phát xạ và tương thích điện từ trước khi đưa vào sử dụng, và phải duy trì tham số kỹ thuật trong giới hạn cho phép khi khai thác (Điều 8, Điều 9). Ngoại lệ duy nhất là thiết bị gây nhiễu được sử dụng hợp pháp theo Điều 47 Luật Tần số vô tuyến điện. Khi Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an xây dựng quy định sử dụng tần số trong băng tần được phân bổ riêng mà có khả năng gây nhiễu cho đài của bộ khác, bộ chủ trì phải lấy ý kiến bộ liên quan (Điều 10).
Điều 4 nêu cả hai nguyên tắc, dù chúng không hoàn toàn trùng hướng. Việc phối hợp phải bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quốc phòng, an ninh với phát triển kinh tế - xã hội, phát triển hạ tầng số và sử dụng hiệu quả phổ tần. Nhưng trong tình huống khẩn cấp có nguy hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia, đài quốc phòng, an ninh được ưu tiên. Trong băng tần dùng chung hoặc chưa được phân bổ riêng, cơ quan đầu mối phải bảo vệ cả đài quân sự, đài an ninh đã được Bộ Khoa học và Công nghệ chấp thuận lẫn đài dân sự đã được cấp phép (Điều 11).
Mọi thông tin trao đổi giữa ba bộ, gồm số liệu kỹ thuật, kết quả kiểm soát và thông tin về phát xạ lạ, phải tuân thủ quy định về bảo vệ bí mật nhà nước (Điều 4, Điều 6).
Nhiễu có yếu tố nước ngoài và sự kiện của đất nước
Các vụ nhiễu có yếu tố nước ngoài đều qua Bộ Khoa học và Công nghệ (Điều 14). Nếu đài quốc phòng, an ninh bị nhiễu có dấu hiệu do đài của quốc gia khác gây ra, Bộ đối chiếu với Thể lệ vô tuyến điện của Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU) và làm thủ tục đề nghị phía nước ngoài phối hợp xử lý. Nếu cơ quan nước ngoài khiếu nại đài hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam gây nhiễu, Bộ tiếp nhận, chủ trì xác minh (khi cần thì phối hợp với cơ quan đầu mối của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an) và thông báo kết quả cho phía nước ngoài.
Chương IV mới quy định việc phối hợp kiểm soát, xử lý nhiễu phục vụ sự kiện của đất nước: sự kiện chính trị, đối ngoại cấp quốc gia, hội nghị quốc tế do lãnh đạo Đảng, Nhà nước chủ trì, hội nghị cấp cao, và các sự kiện khác theo đề nghị bằng văn bản của một trong ba bộ. Trước sự kiện, cơ quan đầu mối của Bộ Khoa học và Công nghệ lập danh mục tần số, đài và thiết bị cần ưu tiên bảo vệ rồi chia sẻ với hai bộ còn lại. Trong thời gian diễn ra sự kiện, ba bộ kiểm soát tần số liên ngành. Lực lượng tại hiện trường được yêu cầu tạm dừng thiết bị nghi gây nhiễu để xác định nguồn, và áp dụng biện pháp chấm dứt nhiễu theo Điều 39 Luật Tần số vô tuyến điện.
Ai chịu tác động
Quyết định chủ yếu điều chỉnh quan hệ phối hợp giữa các bộ. Tuy vậy, Điều 2 cũng áp dụng với tổ chức, cá nhân quản lý, sử dụng tần số và thiết bị vô tuyến điện liên quan đến nhiễu giữa hai khối. Trên thực tế:
- Doanh nghiệp viễn thông di động, đài phát thanh, truyền hình, nhà khai thác vệ tinh, hàng không, hàng hải có một quy trình rõ ràng và mốc thời gian phản ứng khi bị đài quân sự hoặc đài an ninh gây nhiễu. Ngược lại, khi đài của chính họ bị xác định là nguồn nhiễu, họ phải sửa chữa hoặc dừng phát.
- Đơn vị tổ chức hội nghị cấp cao, sự kiện quốc gia và nơi đăng cai cần tính đến kế hoạch bảo vệ tần số và việc kiểm soát tại chỗ. Micro không dây, đường truyền phát sóng, thiết bị bay không người lái hay mạng vô tuyến dùng riêng có thể bị yêu cầu tạm dừng khi đang xác minh nguồn nhiễu.
- Doanh nghiệp nhập khẩu, lắp đặt thiết bị gặp cùng một quy tắc trong mọi vụ việc: nếu nhiễu do thiết bị không đạt quy chuẩn gây ra, chủ đài phải khắc phục lỗi kỹ thuật của thiết bị chứ không chỉ xử lý hiện tượng nhiễu trước mắt (Điều 11).
Quyết định không đặt mức phạt riêng. Khoản 3 Điều 13 dẫn chiếu sang pháp luật về tần số vô tuyến điện và pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Những điểm còn bỏ ngỏ
- Quy trình chi tiết còn chờ ban hành. Điều 12 giao Bộ trưởng ba bộ quy định cách tiếp nhận thông báo nhiễu và tổ chức kiểm soát, xác minh. Khi chưa có các văn bản này, doanh nghiệp chưa biết chính xác kênh gửi thông báo.
- Vì sao dùng quyết định của Thủ tướng thay cho thông tư liên tịch mới? Văn bản không giải thích. Một lý do có thể là Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 không còn hình thức thông tư liên tịch giữa các bộ, nên cơ chế phối hợp ba bộ phải được ban hành ở cấp cao hơn.
- Vụ việc đang xử lý không phải làm lại từ đầu. Đề nghị đã tiếp nhận trước 1/1/2027 mà chưa xong sẽ tiếp tục xử lý theo Quyết định mới (Điều 20).
Về luật gốc, bạn đọc có thể xem thêm bài về Luật 20/2026/QH16 sửa đổi Luật Tần số vô tuyến điện cùng ba luật công nghệ khác, và bài về Thông tư 44/2026 về kiểm tra tần số vô tuyến điện.
Nguồn
- Quyết định 52/2026/QĐ-TTg, bản ký (Cổng Thông tin điện tử Chính phủ)
- Quyết định 52/2026/QĐ-TTg, Phụ lục: Mẫu đề nghị phối hợp xử lý nhiễu có hại (Cổng Thông tin điện tử Chính phủ)
- Hệ thống văn bản Chính phủ, danh sách văn bản mới
- Báo Chính phủ: Cơ chế phối hợp xử lý nhiễu có hại giữa đài vô tuyến điện phục vụ kinh tế - xã hội với đài vô tuyến điện phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh (10/11/2026)
- Thông tư liên tịch 10/2013/TTLT-BTTTT-BQP-BCA, toàn văn (Caselaw.vn)
Bài viết mang tính thông tin, không phải tư vấn pháp lý.